Instytut Polityki Społecznej WNPiSM UW
Logo IPS Logo WNPiSM

OPUS

Informacje podstawowe

W poszukiwaniu bezpieczeństwa na rynku pracy. Migracje zarobkowe z Polski i do Polski a atrakcyjność polskiego rynku pracy.

Finansowanie: Narodowe Centrum Nauki, konkurs OPUS 8

Przyznana kwota: 298 704 zł

Okres realizacji: 30 miesięcy

Kierownik projektu: dr hab. Maciej Duszczyk

Zespół badawczo-naukowy

dr hab. Maciej Duszczyk (kierownik projektu) – prorektor ds. naukowych Uniwersytetu Warszawskiego (2016-2020), członek Rady Naukowej Ośrodka Badań nad Migracjami, członek Komitetu Polityki Naukowej przy Ministrze Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Rady Ochrony Pracy. W latach 2003-2007 – Zastępca Dyrektora Departamentu Analiz Społecznych i Ekonomicznych Urzędu Komitetu Integracji Europejskiej. W latach 2008-2011 członek zespołu doradców strategicznych Prezesa Rady Ministrów Donalda Tuska. W latach 2014-2015 profesor wizytujący na uniwersytetach Marcina Lutra w Halle-Wittenberg oraz Friedricha Schillera w Jenie. Zainteresowania naukowe: migracje, polityka migracyjna, rynek pracy, integracja europejska.

prof. Małgorzata Szylko-Skoczny - kierownik Zakładu Społecznego Ustroju Pracy Instytutu Polityki Społecznej, członek Rady Rynku Pracy oraz Wojewódzkiej Rady Rynku Pracy (woj. mazowieckie), członek Prezydium Komitetu Nauk o Pracy i Polityce Społecznej PAN oraz Rady Naukowej Ośrodka Badań nad Migracjami UW. W latach  2002 - 2007 roku dyrektor Instytutu Polityki Społecznej, a w latach 1998-2002 prodziekan Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych. W latach 2008-2010 kierownik projektu naukowego finansowanego z Europejskiego Funduszu Społecznego dotyczącego polityki migracyjnej Polski w kontekście rynku pracy.

Zainteresowania naukowe: polityka zatrudnienia i polityka rynku pracy, bezrobocie jako kwestia społeczna, migracje zarobkowe, regulacje w sferze stosunków pracy.

dr hab. prof. UW Cezary Żołędowski - Przewodniczący Rady Naukowej Ośrodka Badań nad Migracjami UW, wieloletni dyrektor Instytutu Polityki Społecznej. W latach 2008-2010 kierownik projektu naukowego finansowanego przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego pt. „Migracje edukacyjne do Polski – konsekwencje społeczno-ekonomiczne”.

Zainteresowania naukowe: mniejszości narodowe w Polsce, polskie mniejszości narodowe w państwach sąsiedzkich i Polacy za granicą, wielokulturowość, migracje, zjawiska ludnościowe.

dr hab. prof. UW Jacek Męcina – dyrektor Instytutu Polityki Społecznej (2016-2020), w latach 1997-2000 wicedyrektor Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych; członek rady programowej dwumiesięcznika Zarządzanie Zasobami Ludzkimi i kwartalnika Dialog Społeczny. W roku 1997 stypendysta Europejskiego Programu TEMPUS oraz w latach 2001-2002 stypendysta Fundacji Alexandra Humboldta, w latach 2012-2015 sekretarz Stanu w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej.

Zainteresowania naukowe: prawo pracy i stosunki pracy, problematyka  wynagrodzeń, dialog społeczny oraz polityka zatrudnienia i polityka rynku pracy.

mgr Monika Stec – absolwentka socjologii (studia magisterskie w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego i studia doktoranckie w Szkole Nauk Społecznych przy Polskiej Akademii Nauk), badaczka jakościowa, z wieloletnim doświadczeniem realizacji badań społecznych z różnych obszarów tematycznych, np. rynek pracy, biblioteki, domy kultury, edukacja, nowoczesne technologie, dyskryminacja, stereotypy i uprzedzenia. Współpracuje z ze środowiskiem akademickim (Uniwersytet Warszawski) oraz pozarządowym (np. Pracownia Badań i Innowacji Społecznych „Stocznia”, „Pole Dialogu”, „Culture Shock”).

Zainteresowania naukowe: analiza dyskursu, badania pilotażowe i innowacje społeczne, metodologia badań jakościowych, etyka w badaniach.

mgr Kamil Matuszczyk – doktorant na Wydziale Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych, absolwent Instytutu Polityki Społecznej, stypendysta Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Uczestnik kilku krajowych badawczych (NCN) z zakresu demografii, migracji, starzenia się społeczeństwa oraz projektu międzynarodowego „Europeizacja rynku usług opiekuńczych: rola agencji pośrednictwa pracy i agencji zatrudnienia w Niemczech i Polsce (EuroAgencyCare), finansowanego przez Polsko-Niemiecką Fundację na rzecz Nauki.  

Zainteresowania naukowe: współczesne migracje europejskie, gerontologia społeczna, konsumpcja, polityka demograficzna.

Cel badań

Głównym celem badań jest uzyskanie odpowiedzi na pytanie o znaczenie oczekiwanego i uzyskanego bezpieczeństwa na rynku pracy przy podejmowaniu decyzji migracyjnych. Pozwoli to wnieść wkład do teorii wyjaśniających procesy migracji zarobkowych, szczególnie push and pull, która opisuje czynniki stymulujące i hamujące procesy migracyjne. Dotychczas bowiem badania w zakresie czynników wpływających na podejmowanie tego typu decyzji skupiały się głównie na analizach różnic w zakresie wynagrodzeń, popytu ze strony pracodawców oraz sieciach migracyjnych. Ponadto w projekcie zostaną również wykorzystane: "nowa ekonomia migracji" oraz teoria "migracji niepełnych". Jako hipotezę przyjmujemy, że oczekiwane i uzyskane bezpieczeństwo na rynku pracy jest dodatkowym (obok poziomu wynagrodzeń czy podaży miejsc pracy), ważnym czynnikiem wpływającym na decyzje migracyjne. Rola bezpieczeństwa na rynku pracy rośnie wraz z długością pobytu w państwie przyjmującym i może być nawet decydująca w sytuacji, kiedy migranci rozważają pozostanie na stałe w państwie przyjmującym. Oznaczałoby to, że o atrakcyjności danego rynku pracy dla migrantów decydują także kwestie związane z prawną ochroną zatrudnienia (przede wszystkim zasady na jakich podejmowane jest zatrudnienie: prawny stosunek pracy, umowy cywilno-prawne, preferowanie zatrudnienia w szarej strefie itp) oraz przede wszystkim realne możliwości uzyskania nowego zatrudnienia po jego utracie. Takie podejście powinno również pozwolić na zrealizowanie dodatkowego celu badawczego jakim jest wniesienie wkładu do teorii centra-peryferie i odpowiedzenie na pytanie o status polskiego rynku pracy w Europie. Zakładamy, że jest on peryferyjny dla Polaków podejmujących zatrudnienie w innych państwach oraz staje się centrum dla imigrantów zarobkowych, szczególnie z państw Partnerstwa Wschodniego.

Metoda badawcza

Projekt ma charakter wielodyscyplinarny i wymaga analogicznego podejścia badawczego. Zastosowane zostaną metody badawcze z zakresu nauk o polityce, socjologii oraz statystyki. Na podstawie analizy literatury przedmiotu zostanie zaproponowane nowatorskie podejście metodologiczne do oceny wpływu warunków zatrudnienia na podejmowanie decyzji migracyjnych oraz znaczenia oczekiwanego i uzyskanego bezpieczeństwa na rynku pracy wśród czynników stymulujących i hamujących procesy migracyjne. Zostaną przeprowadzone oryginalne badania ankietowe (PAPI uzupełnione IDI) wśród imigrantów zarobkowych, polskich emigrantów zarobkowych oraz Polaków zdecydowanych na wyjazd na stałe za granicę. Planowane jest także przeprowadzenie indywidualnych wywiadów pogłębionych (IDI) z ekspertami (ekonomistami, socjologami i politologami) zajmującymi się zagadnieniami rynku pracy. Ponadto, wykorzystując teorię centra-peryferie zostanie określony status polskiego rynku pracy w Europie.

Wpływ rezultatów

Projekt ma pionierski charakter, co pozwala założyć, że jego realizacja doprowadzi do uzyskania nowej wiedzy na temat podejmowania decyzji migracyjnych oraz atrakcyjności polskiego rynku pracy. Głównym uzasadnieniem podjęcia takiego problemu badawczego jest istotna luka w polskiej i zagranicznej literaturze przedmiotu, w której brak jest analizy pokazującej wpływ oczekiwanego i uzyskanego bezpieczeństwa na rynku pracy na decyzję migrantów zarobkowych w zakresie wyboru państwa zatrudnienia. Ponadto dodatkowy wpływ na rozwój nauki będzie wynikał z weryfikacji hipotezy, że decyzje migrantów o wyborze danego państwa do pobytu są w dużej mierze warunkowane warunkami na rynku pracy, a migranci podejmując decyzję o udziale w danym rynku pracy decydują o jego peryferyjności lub centrowości. Pozwoli to lepiej zrozumieć przyczyny podejmowania decyzji o migracjach zarobkowych i ich kierunki oraz umiejscowić polski rynek pracy w Europie. Na gruncie teoretycznym ustalenie badawcze będą miały znaczenie dla pogłębienia dla teorii push and pull (czynniki wypychające i przyciągające), "nowej ekonomii migracji", teorii "migracji niepełnych" oraz spoza teorii migracyjnej dla teorii centra-peryferie.

Kontakt

ul. Nowy Świat 67,
00-927 Warszawa
tel./fax +48 22 826 66 52
ips@uw.edu.pl
Więcej +

Social